Thị trường chứng khoán ngày càng khó

Atks.vn - Nhà đầu tư mất niềm tin, kinh tế vĩ mô chưa có chuyển biến tích cực là lực cản tiếp tục làm cho thị trường chứng khoán Việt Nam èo uột. Dự báo kinh tế cuối năm chẳng mấy sáng sủa cộng với lạm phát rình rập càng đẩy chỉ số VN- Index xuống ngày càng sâu.

Quá nhiều điểm tối

Khá lâu rồi, thị trường chứng khoán đã không còn nằm trong sự quan tâm của nhiều nhà đầu tư, chưa kể số lượng lớn nhà đầu tư cả nội lẫn ngoại rút chân khỏi thị trường. Điều này thể hiện rất rõ trong 9 tháng qua với việc khối ngoại chỉ mua ròng hơn 2.000 tỷ đồng, chỉ bằng 12% so với cùng kỳ năm 2010. Điểm đáng lo ngại hơn, theo thống kê của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC), chỉ trong tháng 9-2011, khối ngoại đã bán ròng hơn 1.200 tỷ đồng, giải ngân mạnh các cổ phiếu blue-chip, như VIC, HAG, FPT, DPM… Theo thống kê của Công ty Chứng khoán TP.HCM (HSC), 39 cổ phiếu đã thiết lập đáy mới, 111 cổ phiếu còn cách đáy từ 0,1%-7%. Loại cách đáy khoảng 10% cũng gần 100 cổ phiếu.

Sự kinh doanh chụp giật của các công ty chứng khoán và sự thiếu kiên quyết lẫn bỏ lỏng quản lý của SSC càng làm cho tình hình thị trường chứng khoán chẳng còn mấy điểm sáng. Có thể nói đầu tiên là “con sâu” Dược Viễn Đông đã làm “nồi canh thị trường chứng khoán” rầu thêm. Mặc dù đổ lỗi cho giám đốc công ty này thao túng giá cổ phiếu và đã bị cơ quan quản lý nhà nước bắt giữ vì tội này, nhưng SSC không thể chối từ trách nhiệm trong việc không kiên quyết xử lý các lỗi nộp trễ báo cáo tài chính, không tăng mức chế tài hành vi làm giá cổ phiếu, đòn bẩy tài chính của Dược Viển Đông, vì chính những điều này đã tạo điều kiện cho các hành vi vi phạm pháp luật. Rồi vụ lừa đảo cả ngàn tỉ đồng của một “đại gia” trên sàn OTC làm rúng động giới chứng khoán, không khỏi khiến nhà đầu tư lo lắng.

Mới đây SSC cho biết, trong số 105 công ty chứng khoán đang hoạt động tại thị trường chứng khoán Việt Nam, có tới 12 công ty không đảm bảo các chỉ tiêu an toàn tài chính theo quy định (tỷ lệ vốn khả dụng dưới 180%), trong đó 5 công ty rơi vào tình trạng phải bị kiểm soát đặc biệt (tỷ lệ vốn khả dụng dưới 120%). Nguyên nhân là các công ty chứng khoán thực hiện hợp đồng hợp tác đầu tư mà thực chất là sử dụng các đòn bẩy nợ cho nhà đầu tư vay gấp nhiều lần số tiền họ có. Đây là cách lách luật mà SSC biết rất rõ nhưng không hề can thiệp. Kết quả là với đà xuống dốc của thị trường hiện nay, đa số các nhà đầu tư chơi trò đòn bẩy tài chính đều phá sản và gây liên lụy cho các công ty chứng khoán. Mặc dù chưa có vụ phá sản nào của công ty chứng khoán liên quan đến vụ việc này, nhưng tiềm ẩn rủi ro rất là lớn.

Trong động thái mới nhất, SSC đã công bố thông tin về danh sách các cổ phiếu không đủ điều kiện margin (ký quỹ), trong đó có một số mã lâu nay vẫn được margin rất cao như SSI, VND, KLS, BVS, VCG… Đó là một thông điệp khá tiêu cực đối với các nhà đầu tư.

Cái bóng của chính sách tiền tệ

Từ đầu năm đến nay, các cơ quan quản lý nhà nước đã cố gắng kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, nhưng vẫn chưa giải quyết được những khó khăn của nền kinh tế. Chưa có năm nào Ngân hàng Nhà nước áp dụng nhiều biện pháp hành chính can thiệp mạnh vào lĩnh vực tiền tệ nhiều như 10 tháng qua: nguồn cung tiền bị siết chặt đến mức tối đa cùng lúc các hình phạt được tung ra ngày càng nghiêm khắc để buộc các ngân hàng thương mại phải tuân theo quy định về lãi suất tiền gửi, tiền vay…

Thế nhưng những nỗ lực của Ngân hàng Nhà nước kéo giảm lãi suất cho vay vẫn chưa phát huy hiệu quả. Thông tin từ các doanh nghiệp cho thấy, để nhận được món vay có lãi suất 17%-18% là rất khó, đa số vẫn phải vay trên 20%. Có thể thấy với mức vay đó chẳng mấy doanh nghiệp làm ăn hiệu quả. Kết quả kinh doanh không khả quan thì khó đòi hỏi thị trường chứng khoán giao dịch sôi động vì nhìn đâu cũng thấy lỗ lã, phá sản. Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, 9 tháng đầu năm 2011 đã có 48.700 doanh nghiệp giải thể, ngừng hoạt động và ngừng nộp thuế. Trong đó, 5.803 doanh nghiệp giải thể, 11.421 ngừng hoạt động và 31.477 doanh nghiệp dừng nộp thuế.

Theo ông Phan Dũng Khánh, Trưởng Phòng Phân tích và Tư vấn đầu tư Công ty Chứng khoán Kim Eng Việt Nam, khó kỳ vọng tiền vào chứng khoán vì nhà đầu tư hiện đang cẩn trọng nhìn vào các yếu tố lạm phát, tỉ giá, lãi suất. Diễn biến tỉ giá sẽ tiếp tục căng thẳng dù Ngân hàng Nhà nước cam kết từ đây đến cuối năm không tăng quá 1%, nguyên nhân chính là mức chênh lệch lãi suất giữa tiền đồng và USD ngày càng thu hẹp, các khoản vay USD của doanh nghiệp sắp đáo hạn sẽ làm tăng nguồn cung đột biến về USD và cuối cùng là sự chênh lệch cao giữa giá vàng trong nước và thế giới càng làm cho chuyện bình ổn tỉ giá vào cuối năm thêm phần khó khăn. Lãi suất huy động tiếp tục chặn cửa 14% để tạo đà giảm lãi suất cho vay nhưng với dư nợ tín dụng chỉ còn 6% - 8% thì các gói lãi suất thấp (17%-19%) của các ngân hàng còn khá nhỏ nên khó trông mong giảm được lãi suất trong thời gian ngắn.

Nghị quyết 11 của Chính phủ đã xác định rõ: Mục tiêu trước mắt của nền kinh tế Việt Nam vẫn là kiềm chế lạm phát. Với mục tiêu này thì lãi suất huy động vẫn cần phải cao để giảm tổng cầu và để tỷ giá được ổn định. Năm 2011 sắp hết nhưng giải quyết lạm phát, những bất ổn về tỉ giá, cơn sốt giá vàng vẫn chưa được xử lý rốt ráo thì niềm tin của nhà đầu tư chứng khoán càng mất dần.

Thị trường chứng khoán vẫn đang mong đợi một tín hiệu tích cực nhưng xem ra hy vọng đó còn xa vời…

Trần Minh