Khách du lịch bằng tàu biển: Sụt giảm do đâu?

Atks.vn - Ngành du lịch Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2015 sẽ đón được 1 triệu lượt du khách bằng tàu biển, nhưng khả năng này khó thành hiện thực. Vì, trái với kỳ vọng ấy, khách du lịch đến bằng đường biển ngày càng giảm. Chẳng hạn, nếu năm 2007, có trên 200.000 lượt khách đến Việt Nam bằng đường biển trong tổng số trên 3,8 triệu lượt khách quốc tế thì năm 2010 chỉ có 50.000 lượt khách trên 5 triệu lượt khách quốc tế đến Việt Nam trên những con tàu du lịch sang trọng.

Theo Tổng cục Du lịch, đến tháng 10-2011, chỉ mới có trên 30.000 lượt khách đến bằng đường biển, đạt 70% so với năm ngoái. Đây quả là điều nghịch lý khi nhiều chuyên gia du lịch trong và ngoài nước đều nhận định Việt Nam có quá nhiều lợi thế để khai thác du lịch tàu biển bởi có 3.000 km bờ biển cùng hàng trăm hòn đảo lớn nhỏ với cảnh quan tuyệt đẹp. Bên cạnh đó, Việt Nam nằm trên tuyến đường giữa hai trung tâm du lịch tàu biển trong khu vực là Singapore và Hồng Kông, nơi được các chuyên gia du lịch xem là một điểm đến mới cho du lịch tàu biển vì khách đã quá quen thuộc với các điểm đến ở vùng Caribbean hay Bắc Mỹ và những điểm đến ở châu Âu vốn rất đắt đỏ.

Ở Thái Lan, Malaysia, Singapore, cơ quan du lịch nhà nước từ lâu đã có chiến lược phát triển ngành du lịch tàu biển một cách cụ thể và chi tiết, ngoài ra còn hỗ trợ đắc lực cho doanh nghiệp trong hoạt động quảng bá và tạo quan hệ với đối tác nước ngoài. Singapore có cả Quỹ Phát triển du lịch tàu biển để khuyến khích các hãng tàu quốc tế hợp tác để phát triển thị trường. Còn ở Việt Nam, doanh nghiệp phải tự thân vận động trong tất cả các công đoạn. Vì vậy, sau 10 năm kể từ thời điểm đón chuyến tàu biển du lịch đầu tiên, trong số 600 công ty lữ hành quốc tế, hiện chỉ có vài doanh nghiệp đủ khả năng tham gia mảng du lịch này. Hiện nay, các công ty du lịch có bộ phận làm dịch vụ khách tàu biển không nhiều, đứng đầu là Công ty Dịch vụ lữ hành Saigontourist và Tân Hồng thường đón khách của các tàu từ Bắc Mỹ, Tây Âu, Đông Nam Á. Kế đó là nhóm 6 công ty du lịch ở Quảng Ninh cùng chia sẻ lượng khách Trung Quốc tham quan miền Bắc theo hai tuyến tàu Bắc Hải - Hạ Long và Hải Nam - Hạ Long. Ngoài ra, một số doanh nghiệp ở miền Trung nhận lại khách từ Saigontourist hoặc Tân Hồng khi tàu du lịch ghé cảng Quy Nhơn, Chân Mây, Cửa Việt.

Ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch Việt Nam cho biết, ngành du lịch vẫn chưa có chiến lược về xây dựng cơ sở hạ tầng, sản phẩm, quảng bá, nguồn nhân lực cho du lịch tàu biển. Trong khi đó, các quốc gia khác trong khu vực đã đi trước khá xa. Đến nay Việt Nam không có bất cứ cảng hành khách chuyên dụng nào để đón và phục vụ khách tàu biển, hoặc phải cập nhờ cảng vận tải hàng hóa hoặc phải vận chuyển bằng cano hoặc tàu du lịch nhỏ vào bờ, vừa mất thời gian, lại không đảm bảo an toàn. Chất lượng dịch vụ để phục vụ khách du lịch tàu biển còn đơn điệu và chưa hấp dẫn. Một số cơ chế, chính sách liên quan đến du lịch tàu biển còn lạc hậu, thủ tục tại các cảng biển còn nhiều tầng nấc. Các dịch vụ phục vụ vui chơi, mua sắm, giải trí, ăn uống tại cảng chưa đáp ứng nhu cầu cũng là yếu tố hạn chế chi tiêu của du khách. Trung bình mỗi tàu cập cảng mang theo khoảng 2.000 khách và 1.000 thuyền viên. Sau khi cập cảng, thuyền viên và du khách không có nhu cầu đi tham quan thì chỉ biết loanh quanh trên tàu đợi hết giờ rồi nhổ neo đi bến mới mà không có cơ hội tiêu tiền.

An Khánh