Bánh tét ngày xuân

Đã từ lâu, khu vực 2 thị trấn Đức Hoà (huyện Đức Hoà, tỉnh Long An) được nhiều người biết đến với cái tên quen thuộc “Xóm bánh tét”. Từ nhiều năm nay, tên gọi ấy lắn liền với nghề truyền thống gói bánh tét của người dân nơi đây. Và mỗi độ tết đến xuân về, xóm bánh tét ấy càng rộn rã hơn bởi tiếng cười nói của bao người đang chuẩn bị cho một mùa bánh tét ngày xuân.

Còn 2 tuần nữa Tết mới về, có dịp trở lại “xóm bánh tét” dạo quanh hơn 20 hộ chuyên nghề gói bánh tét, đến đâu cũng thấy người thì vác, người thì dùng xe đẩy những bao nếp, bao non tròn vào nhà dự trữ, nhiều hộ nhà chật hẹp, còn dựng lều ngoài sân để mua nếp, đậu xanh, chất đốt về chứa, có đủ nguyên liệu gói bán trong 3 ngày (26-27 và 28 âm lịch). Chị Nguyễn Thị Thu Lệ cho biết: Nghề gói bánh tét đầy vất vả, thức khuya dậy sớm và tốn sức mới có một đòn bánh, nhưng người dân xem đây là nghề mưu sinh và còn là nghề truyền thống của ông cha truyền lại. Nhiều nhà, con cái đi làm công nhân, tết được nghỉ sớm là họ về tham gia gói bánh tét. Cứ 3 giờ sáng nhà nào cũng thức dậy chuẩn bị khăn gói lên đường đem bánh ra các mối lái ở chợ trong tỉnh và các tỉnh lân cận như Bến Tre, Tiền Giang, Tây Ninh, thành phố Hồ Chí Minh và kể cả các tỉnh Tây nguyên để tiêu thụ, còn người thì ở nhà rửa lá, nấu đậu chuẩn bị gói tiếp... Mỗi ngày, bà con trong xóm tiêu thụ từ 2-3 tấn nếp để làm bánh, nên nguồn nguyên liệu ở địa phương ngày khan hiếm. Vào tháng 10, tháng11 âm lịch, không khí càng nhộn nhịp hơn bởi ai cũng đổ đến các huyện lân cận tìm mối lái mua nếp tươi về xay, rồi đi đến các tỉnh như: Tây Ninh, Bình Dương, Bình Phước tìm nguồn đậu xanh, đậu đen mua về dự trữ. Nhà nào cũng dự trữ ít nhất từ 500-1.000 kg đậu xanh, đậu đen, 2-3 tấn nếp, nhà nào khá thì dự trữ 5-8 tấn nếp, 2-3 tấn đậu xanh để có nguyên liệu gói bánh quanh năm...

Chị Nguyễn Thị Tư đã có hơn 13 năm với nghề gói bánh tét tâm sự: Thoạt nhìn, chiếc bánh tét Đức Hoà cũng không có gì khác lạ so với bánh ở các vùng miền khác, vẫn lá chuối xanh, dây cột bằng sợi lác hoặc dây bàng. Chỉ khi chiếc bánh được xẻ ra, lộ rõ đường ngang, thớ dọc với màu nếp xanh mướt, hạt nếp nở đủ độ, căng tròn, kết lại rắn chắc, hoà với đậu xanh nhuyễn mịn toả hương thơm. Chị Tư cho biết, bí quyết: trước hết, nguyên liệu đầu vào phải được chọn lựa thật kỹ. Nếp mua tận miệt Cần Đước, Cần Giuộc, Châu Thành mới có nếp dẻo, thơm. Thịt ba rọi phải ngon, đậu xanh tròn hạt và hạt đều nhau. Lá chuối gói bánh to bản, tươi xanh, dây cột chắc bền không để nước thấm vào khi nấu. Đặc biệt là quá trình thay nước, canh lửa. Riêng khâu này thì phải có kinh nghiệm, nước châm vào nồi phải ngập bánh, lửa nhỏ đều. Trước khi xuất lò cần xả nước trong nồi rồi cho nước lạnh để tráng bánh, có như vậy, lá bánh mới xanh, sạch và giữ được lâu từ 8-12 ngày.

Bánh tét Đức Hoà có được thương hiệu mà khách hàng nhiều tỉnh biết đến, là nhờ bà con lưu giữ nghề truyền thống mang đậm nét hồn quê. Hơn nữa nghề gói bánh tét thu nhập khá cao, bình quân 70.000-80.000 đồng/ngày/người cho những lao động nhàn rỗi, còn các hộ nấu bánh bỏ mối lãi từ 7-10 triệu đồng/tháng. Chị Trần Thị Lệ cho biết: tuy còn 2 tuần nữa mới tới Tết, nhưng gia đình tôi đã nhận gần 1.000 đòn bánh tét Tết (mỗi đòn nặng 1 kg), trừ chi phí mỗi đòn bánh lãi 5.000-6.000 đồng...

Tết đang về, cả xóm bánh tét ở thị trấn Đức Hoà lại bước vào một mùa bánh bận rộn, ai cũng miệt mài chuẩn bị cho ra lò những chiếc bánh ngon, đậm đà hương vị Tết cổ truyền của dân tộc, phục vụ bà con đón một mùa xuân ấm no, hạnh phúc.

Thanh Tuấn